ମୁମ୍ବାଇ: ଆଉ ନାହାନ୍ତି ରତନ ଟାଟା । ଭାରତୀୟ ଶିଳ୍ପ ଜଗତର ବାଦଶାହା ତଥା ଦେଶର ଏହି ସୁଯୋଗ୍ୟ ସନ୍ତାନ ୮୬ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଆଖି ବୁଜିଦେଇଛନ୍ତି । ବୟସାଧିକ୍ୟ ଜନିତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଲାଗି ୮ ତାରିଖରେ ମୁମ୍ବାଇର ବ୍ରିଚ୍ କ୍ୟାଣ୍ଡି ହସ୍ପିଟାଲ୍ ରେ ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇଥିଲେ । ଗତକାଲି ରାତିରେ ତାଙ୍କର ଅବସ୍ଥା ସଙ୍କଟାପନ୍ନ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲା । ଡାକ୍ତରମାନଙ୍କ ଶତ ଚେଷ୍ଟା ସତ୍ତ୍ୱେ ତାଙ୍କୁ ବଞ୍ଚାଇ ପାରିନାହାନ୍ତି । ରାତି ପ୍ରାୟ ୧୧ଟାରେ ସେ ଶେଷ ନିଶ୍ୱାସ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ । କୋଟି କୋଟି ଭାରତୀୟଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଜଣେ ଉଦାରବାଦୀ ମଣିଷ, ଜଣେ ବିଜନେସ୍ ଟାଇକୁନ, ଜଣେ ପ୍ରକୃତ ସମାଜସେବୀଙ୍କ ପରଲୋକରେ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ଶୋକର ଛାୟା ଖେଳିଯାଇଛି । ଉଦ୍ୟୋଗପତି ସହ ସମାଜସେବୀ ଭାବେ ପରିଚିତ ଥିଲେ ରତନ ଟାଟା । ଭାରତର ଶିଳ୍ପ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆଗେଇ ନେବାରେ ସେ ଏକ ବଡ ଭୂମିକା ନେଇଥିଲେ । ୧୯୯୧ରୁ ୨୦୧୨ ଯାଏଁ ଟାଟା ଗ୍ରୁପ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଥିଲେ ରତନ ଟାଟା । ନାନୋ ଭଳି ଶସ୍ତା କାର୍ ଥିଲା ରତନ ଟାଟାଙ୍କ ବଡ଼ ଭେଟି । ୧୯୩୭ରେ ତତ୍କାଳୀନ ବମ୍ବେରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ ରତନ ।
ସଂକ୍ଷେପରେ ରତନ ଟାଟା:
୨୮ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୩୭ରେ ବମ୍ବେରେ ଜନ୍ମ
୦୯ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୪ରେ ପରଲୋକ
ମୃତ୍ୟୁ ବେଳକୁ ହୋଇଥିଲା ୮୬ ବର୍ଷ
ମୁମ୍ବାଇର କ୍ୟାଥେଡ୍ରାଲ ଏବଂ ଜନ୍ କନନ୍ ସ୍କୁଲରୁ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଶିକ୍ଷା
ଟାଟା ଗ୍ରୁପ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଜାମସେଦଜୀ ଟାଟାଙ୍କ ନାତି
୧୯୯୦ରୁ ୨୦୧୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟାଟା ଗ୍ରୁପ୍ର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ
୨୦୧୬ ଅକ୍ଟୋବରରୁ ୨୦୧୭ ଫେବ୍ରୁଆରି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନ୍ତରୀଣ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ
୧୯୬୨ରେ କର୍ନଲ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସ୍ଥାପତ୍ୟରେ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ
୧୯୭୫ରେ ହାଭାର୍ଡ ବିଜନେସ ସ୍କୁଲରୁ ଆଡ୍ଭାନ୍ସଡ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ମୁମ୍ବାଇରେ ରହୁଥିଲେ, ଅବିବାହିତ ଥିଲେ
କାର୍, ଫଟୋଗ୍ରାଫି ଓ ବିମାନ ଉଡ଼ାଣ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ଥିଲା
ତାଙ୍କର ଏକ ବ୍ୟାବସାୟିକ ପାଇଲଟ୍ ଲାଇସେନ୍ସ ଥିଲା
ରତନ ଟାଟାଙ୍କ ବୃତ୍ତି
୧୯୬୧ରେ ଟାଟା ଗ୍ରୁପ୍ରେ ଯୋଗଦାନ
୧୯୯୧ରୁ ୨୦୧୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟାଟା ଗ୍ରୁପ୍ର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ
୨୦୧୬ ଅକ୍ଟୋବରରୁ ୨୦୧୭ ଫେବ୍ରୁଆରି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନ୍ତରୀଣ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ
୨୧ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟାଟା ଗ୍ରୁପ୍ର ନେତୃତ୍ବ ନେଇଥିଲେ
ଅଧିଗ୍ରହଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଟାଟାର ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଉପସ୍ଥିତି ବିସ୍ତାର
ରତନ ଟାଟାଙ୍କ ସଫଳତା
୧୯୬୨ ମସିହାରେ ଟାଟା ଗ୍ରୁପ୍ର ଲୁଣ ଉତ୍ପାଦନ ଆରମ୍ଭ
୧୯୬୮ ମସିହାରେ ଟାଟା ଟେଲି ସର୍ଭିସେସ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠା
ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ କମ୍ପାନୀ ଟାଟା ପାୱାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା
ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପରିବାହନ ଉଦ୍ୟୋଗ ଟାଟା ମୋଟର୍ସ ପ୍ରତିଷ୍ଠା
୨୦୦୮ରେ ଟାଟା ମୋଟର୍ସ ଜାଗୁଆର ଲ୍ୟାଣ୍ଡ ରୋଭରକୁ ଫୋର୍ଡରୁ କିଣିବା
୨୦୨୧ରେ ଏୟାର ଇଣ୍ଡିଆର ପୁନଃ ଅଧିଗ୍ରହଣ
ଟାଟା ଷ୍ଟିଲକୁ ବିଶ୍ୱରେ ତୃତୀୟ ସର୍ବବୃହତ୍ ଷ୍ଟିଲ କମ୍ପାନି କରାଇବା
ଟାଟା ଗ୍ରୁପକୁ ଘରୋଇ କମ୍ପାନିରୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପାୱାର ହାଉସ କରିବା
ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ପରିବାର ପାଇଁ ଲକ୍ଷେ ଟଙ୍କାରେ ‘ନାନୋ କାର’
ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅଧିଗ୍ରହଣ
୨୦୦୦ରେ ଟେଟଲେ ଟି
୨୦୦୬ରେ ଭାରତରେ ଆଇବିଏମ୍ ଆଇଟି ସେବା
୨୦୦୭ରେ କରସ୍ ଷ୍ଟିଲ୍
୨୦୦୮ରେ ଜାଗୁଆର ଲ୍ୟାଣ୍ଡ ରୋଭର
୨୦୨୧ରେ ଏୟାର ଇଣ୍ଡିଆର ପୁନଃ ଅଧିଗ୍ରହଣ
ପୁରସ୍କାର ଓ ସ୍ୱୀକୃତି
୨୦୦୦ରେ ପଦ୍ମଭୂଷଣ
୨୦୦୮ରେ ପଦ୍ମବିଭୂଷଣ
ହାର୍ଭାର୍ଡ, କେମ୍ବ୍ରିଜ୍ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଅନୁଷ୍ଠାନରୁ ସମ୍ମାନଜନକ ଡିଗ୍ରୀବଦାନ୍ୟତା
ସମାଜସେବା ପାଇଁ ନିଜର ୬୦%ରୁ ଅଧିକ ସମ୍ପତ୍ତି ଦାନ କରିଛନ୍ତି
ଟାଟା ଟ୍ରଷ୍ଟ ମାଧ୍ୟମରେ ଶିକ୍ଷା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଓ ଜୀବିକା ନିର୍ବାହକୁ ସମର୍ଥନ
ସାମାଜିକ କଲ୍ୟାଣ, ଗ୍ରାମୀଣ ବିକାଶ ଓ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପ୍ରଶମନ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ବ
“ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଚେହେରାକୁ ମନେ ରଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛି ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଭେଟିବି, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି ପାରିବି ଏବଂ ପୁଣି ଥରେ ଧନ୍ୟବାଦ ଦେବି ।“
ଯେତେବେଳେ ଟେଲିଫୋନ୍ ସାକ୍ଷାତକାରରେ ରେଡିଓ ଉପସ୍ଥାପିକା ଭାରତୀୟ ବିଲିୟନେୟାର ରତନଜୀ ଟାଟାଙ୍କୁ ପଚାରିଥିଲେ:
“ସାର୍, ଯେତେବେଳେ ଆପଣ ନିଜ ଜୀବନର ସବୁଠୁ ସୁଖ ପାଇଥିଲେ, ଆପଣଙ୍କର କ’ଣ ମନେ ଅଛି?
ରତନଜୀ ଟାଟା କହିଛନ୍ତି:
ମୁଁ ଜୀବନରେ ସୁଖର ଚାରୋଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଦେଇ ଗତି କରିଛି ଏବଂ ଶେଷରେ ମୁଁ ପ୍ରକୃତ ସୁଖର ଅର୍ଥ ବୁଝିପାରିଲି ।
ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଥିଲା ଧନ ଏବଂ ସମ୍ବଳ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ।
କିନ୍ତୁ ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ମୁଁ ଚାହୁଁଥିବା ସୁଖ ପାଇଲି ନାହିଁ ।
ତା’ପରେ ମୂଲ୍ୟବାନ ସାମଗ୍ରୀ ଏବଂ ଜିନିଷ ସଂଗ୍ରହର ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆସିଲା ।
କିନ୍ତୁ ମୁଁ ହୃଦୟଙ୍ଗମ କଲି ଯେ ଏହି ଜିନିଷର ପ୍ରଭାବ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ଥାୟୀ ଏବଂ ମୂଲ୍ୟବାନ ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଅଧିକ ଦିନ ତିଷ୍ଠି ନଥାଏ ।
ତା’ପରେ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇବା ପାଇଁ ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆସିଲା । ସେତେବେଳେ ଯେତେବେଳ ମୋର ଭାରତ ଏବଂ ଆଫ୍ରିକାରେ ୯୫% ଭାଗ ଡିଜେଲ ଯୋଗାଣ ଥିଲା ।
ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ଏବଂ ଏସିଆର ବୃହତ୍ତମ ଇସ୍ପାତ କାରଖାନାର ମାଲିକ ଥିଲି । କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ କଳ୍ପନା ଓ ଆଶା କରିଥିବା ସୁଖ ପାଇଲି ନାହିଁ ।
ଚତୁର୍ଥ ପଦକ୍ଷେପ ଥିଲା ଯେତେବେଳେ ମୋର ଜଣେ ବନ୍ଧୁ ମୋତେ କିଛି ଅକ୍ଷମ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ହ୍ୱିଲ୍ ଚେୟାର କିଣିବାକୁ କହିଥିଲେ । ପ୍ରାୟ ୨୦୦ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ।
ଜଣେ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ମୁଁ ତୁରନ୍ତ ଏକ ହ୍ୱିଲ୍ ଚେୟାର କିଣିଲି |
କିନ୍ତୁ ବନ୍ଧୁ ଜିଦ୍ ଧରିଥିଲେ ଯେ ମୁଁ ତାଙ୍କ ସହ ଯାଇ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ହ୍ୱିଲ୍ ଚେୟାର ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବି । ମୁଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ସହିତ ଗଲି ।
ସେଠାରେ ମୁଁ ଏହି ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଏହି ହ୍ୱିଲ୍ ଚେୟାରକୁ ନିଜ ହାତରେ ଦେଇଥିଲି । ମୁଁ ଏହି ପିଲାମାନଙ୍କ ମୁହଁରେ ଖୁସିର ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଆଲୋକ ଦେଖିଲି ଯାହା କେବେ ବି ଦେଖି ନ ଥିଲି । ମୁଁ ଦେଖିଲି ସମସ୍ତେ ହ୍ୱିଲ ଚେୟାରରେ ବସି ଗତି କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ଖୁବ୍ ମଜା କରୁଛନ୍ତି । ସତେ ଯେପରି ସେମାନେ କୌଣସି ଏକ ପିକନିକ୍ ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନେ ଏକ ବିଜେତା ଉପହାର ବାଣ୍ଟୁଥିଲେ ।
ସେତେବେଲେ ମୁଁ ମୋ ଭିତରେ ପ୍ରକୃତ ସୁଖ ଅନୁଭବ କଲି । ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଯିବାକୁ ସ୍ଥିର କଲି, ପିଲାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ମୋ ଗୋଡ଼କୁ ଧରିଲେ ।
ମୁଁ ଧୀରେ ଧୀରେ ମୋ ଗୋଡକୁ ମୁକ୍ତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲି, କିନ୍ତୁ ପିଲାଟି ମୋ ମୁହଁକୁ ଚାହିଁ ମୋ ଗୋଡକୁ ଖୁବ୍ ଜୋରରେ ଧରି ରଖିଲା । ମୁଁ ଆଉଜିଲି ପିଲାଟିକୁ ପଚାରିଲି: ତୁମର ଆଉ କିଛି ଦରକାର କି?
ଏହି ପିଲାଟି ମୋତେ ଦେଇଥିବା ଉତ୍ତର କେବଳ ମୋତେ ଚକିତ କରିନଥିଲା ବରଂ ଜୀବନ ପ୍ରତି ମୋର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ମଧ୍ୟ ବଦଳାଇ ଦେଇଥିଲା ।
ସେହି ପିଲାଟି କହିଲା:
“ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଚେହେରାକୁ ମନେ ରଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛି ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଭେଟିବି, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି ପାରିବି ଏବଂ ପୁଣି ଥରେ ଧନ୍ୟବାଦ ଦେବି।“
ରତନ ଟାଟା
(୧୯୩୭ – ୨୦୨୪)
