ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଆଜି ୧୯ତମ ‘ଅର୍ବାନ୍ ମୋବିଲିଟି ଇଣ୍ଡିଆ’ (ୟୁଏମଆଇ) ସମ୍ମିଳନୀ ଓ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ-୨୦୨୬ ସମାପ୍ତ ହୋଇଛି। ଏହାର ଉଦ୍ଯାପନୀ ଅଧିବେଶନରେ କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହ ଓ ସହରାଞ୍ଚଳ ବ୍ୟାପାର ତଥା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ମନୋହର ଲାଲ୍ ଯୋଗଦେଇ ଉଦ୍ବୋଧନ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ସହରାଞ୍ଚଳ ପରିବହନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉତ୍କର୍ଷତା ଓ ସର୍ବୋତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରଣାଳୀ ପାଇଁ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ସହଯୋଗରେ, ଗୃହ ଓ ସହରାଞ୍ଚଳ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (ଏମଓୟୁଏଚଏ) ଦ୍ୱାରା ‘ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଅର୍ବାନ୍ ଟ୍ରାନ୍ସପୋର୍ଟ (ଇଣ୍ଡିଆ)’ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ଦୁଇ ଦିନିଆ ସମ୍ମିଳନୀ (୨୩-୨୪ ଅକ୍ଟୋବର, ୨୦୨୬) ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା।
ଏହି ଉଦ୍ଯାପନୀ ଅଧିବେଶନରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଗୃହ ଓ ନଗର ଉନ୍ନୟନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଡ. କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର, ଗୃହ ଓ ନଗର ଉନ୍ନୟନ ବିଭାଗର ଅତିରିକ୍ତ ମୁଖ୍ୟ ସଚିବ ଶ୍ରୀମତୀ ଉଷା ପାଢ଼ୀଙ୍କ ସମେତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀ, ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରକ, ସହରାଞ୍ଚଳ ପରିବହନ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଏବଂ ଭାରତ ତଥା ବିଦେଶରୁ ଆସିଥିବା ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଶେଷ ଅଧିବେଶନରେ ଉଦବୋଧନ ଦେଇ ମନୋହର ଲାଲ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ଆରମ୍ଭରୁ ସହରାଞ୍ଚଳ ଗତିଶୀଳତାକୁ ସହରାଞ୍ଚଳ ଯୋଜନା ସହିତ ସମନ୍ୱିତ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଉନ୍ନତ ପରିବହନ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଆଉ କେବଳ ବିକାଶର ଫଳାଫଳ ନୁହେଁ ବରଂ ଏହା ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ସହରାଞ୍ଚଳ ବିକାଶର ମୂଳଦୁଆ ପାଲଟିଛି। ସେ ନାଗରିକଙ୍କ ଗତିଶୀଳତା ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ସହରଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଜନା କରିବାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ, ଯାହା କାର୍ଯ୍ୟସ୍ଥଳ, ସ୍କୁଲ, ହସ୍ପିଟାଲ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ସେବାଗୁଡ଼ିକର ସହଜ ପ୍ରବେଶ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବ।
ମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତର ଭବିଷ୍ୟତ ସହରୀ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ‘ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେସନ୍’ (ଏକୀକରଣ), ‘ଇନକ୍ଲୁସିଭନେସ୍’ (ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତିକରଣ) ଏବଂ ‘ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ’ (ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା) – ଏହି ତିନୋଟି ନୀତି (୩-ଆଇ) ଉପରେ ଆଧାରିତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ସେ ବୁଝାଇଲେ ଯେ ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେସନର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ମେଟ୍ରୋ, ବସ୍, ରେଳ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପରିବହନ ସେବା ମଧ୍ୟରେ ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ସଂଯୋଗ, ଯେଉଁଥିରେ ଯାତ୍ରାର ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସୁଦୃଢ଼ ସଂଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିବ। ‘ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତିକରଣ’ କହିଲେ ମହିଳା, ବରିଷ୍ଠ ନାଗରିକ, ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗ ବ୍ୟକ୍ତି ଏବଂ ସମାଜର ସମସ୍ତ ବର୍ଗର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷିତ, ସହଜରେ ଉପଲବ୍ଧ ଏବଂ ସୁବିଧାଜନକ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ବୁଝାଏ। ‘ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା’ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଟ୍ରାଫିକ୍ ପରିଚାଳନା, ଯାତ୍ରୀ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ସାର୍ବଜନୀନ ପରିବହନର ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ‘ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ’ (କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା) ଏବଂ ରିଅଲ୍-ଟାଇମ୍ ଡାଟା (ତୁରନ୍ତ ଉପଲବ୍ଧ ତଥ୍ୟ)ର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।
ସହରୀ ପରିବହନ ଭିତ୍ତିଭୂମି କ୍ଷେତ୍ରରେ ହୋଇଥିବା ଅଗ୍ରଗତି ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରି ଶ୍ରୀ ଲାଲ୍ ଜଣାଇଲେ ଯେ, ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୫ ଠାରୁ ଭାରତ ସରକାର ପ୍ରାୟ ୧୭୪ କିଲୋମିଟର ଦୀର୍ଘ ନଅଟି ମେଟ୍ରୋ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ଅନୁମୋଦନ ଦେଇଛନ୍ତି, ଯାହା ପାଇଁ ୫୯,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ବ୍ୟୟ ହେବ। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ, ଆଉ ୧୦୨ କିଲୋମିଟରର ମେଟ୍ରୋ ନେଟୱାର୍କ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୋଇଛି। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଲେ ଯେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତର ୨୬ଟି ସହରରେ ମୋଟ ୧,୧୮୫ କିଲୋମିଟର ପରିମିତ ମେଟ୍ରୋ ନେଟୱାର୍କ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ରହିଛି।
ମନ୍ତ୍ରୀ ପିଏମ୍ ଇ-ବସ୍ ସେବା ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ହୋଇଥିବା ଅଗ୍ରଗତି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ। ସେ ଜଣାଇଲେ ଯେ, ୨୮ଟି ସହରରେ ୧,୧୦୦ଟି ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ବସ୍ ଚଳାଚଳ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି, ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରତିଦିନ ହାରାହାରି ପ୍ରାୟ ୨.୫ ଲକ୍ଷ ଯାତ୍ରୀ ଯାତାୟାତ କରୁଛନ୍ତି। ଏପ୍ରିଲ୍ ୨୦୨୬ରେ ଦିଲ୍ଲୀ ପାଇଁ ଅନୁମୋଦିତ ଟ୍ରାଞ୍ଜିଟ୍-ଓରିଏଣ୍ଟେଡ୍ ଡେଭଲପମେଣ୍ଟ (ଟିଓଡି) ନୀତି-୨୦୨୬ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ସେ କହିଲେ ଯେ, ଏହି ନୀତି ମେଟ୍ରୋ, ଆରଆରଟିଏସ୍ ଏବଂ ରେଳ କରିଡରଗୁଡ଼ିକ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରାୟ ୨୦୭ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଅଞ୍ଚଳରେ ସୁପରିକଳ୍ପିତ ବିକାଶ ଏବଂ ସୁଲଭ ଗୃହ ନିର୍ମାଣକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବ।
ସମ୍ମିଳନୀ ସମୟରେ ହୋଇଥିବା ଆଲୋଚନା ସମ୍ପର୍କରେ ମନ୍ତ୍ରୀ କହିଲେ ଯେ, ଦୁଇ ଦିନ ଧରି ୧୪ଟି ଅଧିବେଶନ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଭାରତ ତଥା ବିଦେଶରୁ ପ୍ରାୟ ୧,୫୦୦ ପ୍ରତିନିଧି ଏବଂ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କଲେ ଯେ, ୨୮ଟି ପ୍ରଦର୍ଶନକାରୀ ସଂସ୍ଥା ସହରୀ ପରିବହନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନୂତନ ଉଦ୍ଭାବନ ଏବଂ ସମାଧାନଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରିଥିଲେ। ସେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରି କହିଲେ ଯେ, ଏହି ଆଲୋଚନାଗୁଡ଼ିକରେ ସହରୀ ଯୋଜନାରେ ଗତିଶୀଳତାକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା ଉପରେ ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହା ସହିତ, ମେଟ୍ରୋ, ବସ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପରିବହନ ସେବା ପାଇଁ ତଥ୍ୟ-ଆଧାରିତ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଟେଲିକମ୍ ନେଟୱାର୍କ, ମୋବାଇଲ୍ ଆପ୍ଲିକେସନ୍ ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରୁ ମିଳୁଥିବା ତଥ୍ୟର ଉପଯୋଗ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ଶ୍ରୀ ଲାଲ ସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ଯେ ସମ୍ମିଳନୀରେ ପଦଯାତ୍ରା, ସାଇକେଲିଂ, ଲୋକକୈନ୍ଦ୍ରିକ ରାସ୍ତା ଏବଂ ମହିଳା, ବରିଷ୍ଠ ନାଗରିକ ଏବଂ ଭିନ୍ନକ୍ଷମ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଗତିଶୀଳତା ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଇଛି। ସହରାଞ୍ଚଳ ପରିବହନରେ ଉତ୍କର୍ଷତା ପାଇଁ ସ୍ୱୀକୃତ ରାଜ୍ୟ, ସହର ଏବଂ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇ, ସେ ସମସ୍ତ ଅଂଶୀଦାରଙ୍କୁ ସମ୍ମିଳନୀରୁ ଆସୁଥିବା ପରାମର୍ଶଗୁଡ଼ିକୁ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରକୃତ ଲାଭ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ଯୋଜନାରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ।
ଏହି ଅବସରରେ, ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଗୃହ ଏବଂ ନଗର ବିକାଶ ମନ୍ତ୍ରୀ ଡକ୍ଟର କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏକ ସମ୍ମିଳନୀର ପ୍ରକୃତ ସଫଳତା କେବଳ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିବା ଚିନ୍ତାଧାରା ଉପରେ ନୁହେଁ ବରଂ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଭୂମିରେ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପରିଣତ କରିବାରେ ରହିଛି। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ୧୯ତମ ଅର୍ବାନ୍ ମୋବିଲିଟି ଇଣ୍ଡିଆ ସମ୍ମିଳନୀ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରକ, ସହରାଞ୍ଚଳ ବିଶେଷଜ୍ଞ, ଶିଳ୍ପ ଅଂଶୀଦାର ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଭିଜ୍ଞତା, ନବସୃଜନଶୀଳ ଚିନ୍ତାଧାରା ଏବଂ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଅଭ୍ୟାସ ଆଦାନପ୍ରଦାନ ପାଇଁ ଏକ ମୂଲ୍ୟବାନ ମଞ୍ଚ ପ୍ରଦାନ କରିଛି। ସେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ସମ୍ମିଳନୀରୁ ଶିକ୍ଷାକୁ ସହରାଞ୍ଚଳର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ୟବହାରିକ ସମାଧାନରେ ପରିଣତ କରାଯିବା ଉଚିତ। ସହରାଞ୍ଚଳ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ, ଅଧିକ ସୁଗମ, ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଏବଂ ବାସଯୋଗ୍ୟ କରିବା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଗୃହ ଏବଂ ନଗର ଉନ୍ନୟନ ବିଭାଗର ଅତିରିକ୍ତ ମୁଖ୍ୟ ସଚିବ ଉଷା ପାଢୀ ତାଙ୍କ ବକ୍ତବ୍ୟରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ “୧୯ତମ ଅର୍ବାନ୍ ମୋବିଲିଟି ଇଣ୍ଡିଆ ସମ୍ମିଳନୀ ଏବଂ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ଏବଂ ଜାତୀୟ ସହରାଞ୍ଚଳ ସମ୍ମିଳନୀ ୨୦୨୬ ଆୟୋଜନ କରି ଓଡ଼ିଶା ଗର୍ବିତ। ଗତ କିଛି ଦିନ ଧରି ହୋଇଥିବା ଆଲୋଚନା ଏବଂ ବିଚାରବିମର୍ଶ ପ୍ରକୃତରେ ସମୃଦ୍ଧ ଏବଂ ଆକର୍ଷଣୀୟ ହୋଇଛି। ସ୍ଥାୟୀ ସହରାଞ୍ଚଳ ବିକାଶ ଏବଂ ଲୋକ-କେନ୍ଦ୍ରିକ ଗତିଶୀଳତା ଉପରେ ମୂଲ୍ୟବାନ ଚିନ୍ତାଧାରା ଏବଂ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ଏକତ୍ରିତ କରିଛି। ଆବାହକ ଭାବରେ, ଆମେ ଅତିଥି ଦେବୋ ଭବଃର ଭାବନାକୁ ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛୁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରତିନିଧି ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ୱାଗତ ଏବଂ ଆତିଥ୍ୟକୁ ଅନୁଭବ କରିବେ। ଆମେ ଆଶା କରୁଛୁ ଯେ ଏହି ମଞ୍ଚରୁ ଉତ୍କର୍ଷତା ଏବଂ ସହଯୋଗ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ସୁଗମ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ସହର ନିର୍ମାଣ ଦିଗରେ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପରିଣତ ହେବ।”
ଉଦଯାପନୀ ଅଧିବେଶନରେ, ମନୋହର ଲାଲ, ଡକ୍ଟର କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ସହିତ, ସହରାଞ୍ଚଳ ପରିବହନରେ ଉତ୍କର୍ଷତା ଏବଂ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଅଭ୍ୟାସକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ସାର୍ବଜନୀନ ପରିବହନକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା, ସ୍ଥାୟୀ ଗତିଶୀଳତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଏବଂ ସହରାଞ୍ଚଳ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ସହର, ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ପରିବହନ ସଂଗଠନ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିବା ଅଭିନବ ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକୁ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା।
