‘ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଫୋକସ୍ ରାଜ୍ୟ’ କେବେ?

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ/ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଓଡ଼ିଶାକୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଫୋକସ୍ ରାଜ୍ୟ ମାନ୍ୟତା ଦାବିକୁ ସଂସଦରେ ପୁଣି ଉଠାଇଛି ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ । ଆଜି ରାଜ୍ୟସଭାର ଶୂନ୍ୟକାଳରେ ଡ. ସସ୍ମିତ ପାତ୍ର ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉଠାଇ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଅବିଳମ୍ବେ ଏହା ବିଚାର କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି ।

ଡ. ପାତ୍ର କହିଛନ୍ତି, ଓଡ଼ିଶା ସବୁବେଳେ ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ସାମନା କରି ଆସୁଛି । ବାରମ୍ବାର ବାତ୍ୟା, ବନ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଘଟୁଛି । ଏହାର ଭରଣା କରିବା ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ କାଠିକର ହୋଇ ଆସିଛି । ଜନଜୀବନ ସ୍ୱାଭାବିକ କରିବାକୁ ସମୟ ଲାଗୁଛି । ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସହଯୋଗର ବିଶେଷ ଆବଶ୍ୟକତା ପଡୁଛି । ଓଡ଼ିଶାକୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଫୋକସ୍ ରାଜ୍ୟ ମାନ୍ୟତା ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ବାରମ୍ବାର ଦାବି କରି ଆସୁଛନ୍ତି । ଅତୀତରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ କରି ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଥିବା ବେଳେ ନୀତି ଆୟୋଗ ବୈଠକରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି । ମାତ୍ର ଓଡ଼ିଶାର ନ୍ୟାୟୋଚିତ ଦାବିକୁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଅଣଦେଖା କରିଚାଲିଛନ୍ତି ।

ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଫୋକସ୍ ରାଜ୍ୟରେ କ’ଣ ସୁବିଧା ରହିବା ଦରକାର ତାହା ମଧ୍ୟ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ ଡ. ପାତ୍ର । ସାଧାରଣତଃ ରାଜ୍ୟରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଥିବା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଯୋଜନା ଖର୍ଚ୍ଚରେ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟର ଭାଗ ୬୦:୪୦ କିମ୍ବା ୫୦:୫୦ ଅନୁପାତ ରହିଥାଏ । ମାତ୍ର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କର ପ୍ରସ୍ତାବ ହେଉଛି ଯେ ଯେବେ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରାକୃତିକ ଦୁର୍ବିପାକର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି ସେବେଠାରୁ ୩ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଭାଗିଦାର(ସେୟାରିଂ ପାର୍ଟନର) ୯୦:୧୦ ରଖାଯାଉ । ଯାହା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କାଟାଗୋରି ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥାଏ । ଏହାଦ୍ୱାରା ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଜନିତ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଭରଣାରେ ଓଡ଼ିଶା ଭଳି ରାଜ୍ୟକୁ ସହାୟ ହୋଇପାରିବ । ନିଜର ଅଣ୍ଟା ସଳଖିବା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ସମୟ ପାଇବ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ର ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଚାପ ରହିବ ନାହିଁ । କେବଳ ଓଡ଼ିଶା କାହିଁକି ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ, ତାମିଲନାଡୁ, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହାର ବିଚାର କରାଯାଇପାରେ ।

ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ, ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରାଜ୍ୟ ପାହ୍ୟା ମାନ୍ୟତା ବା ସ୍ପେଶାଲ୍ କାଟାଗୋରି ଷ୍ଟେଟ୍ ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶାର ଦୀର୍ଘଦିନର ଦାବି । ତେବେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପାହ୍ୟା ମାନ୍ୟତା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କର ସବୁ ମାନଦଣ୍ଡକୁ ଓଡ଼ିଶା ପୂରଣ କରୁନାହିଁ । ‘ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସୀମାରେଖା’ ମାନଦଣ୍ଡଟି ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ରହିଛି । ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟକୁ ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟକୁ ଏକ ମାନଦଣ୍ଡ ଭାବେ ରଖାଯାଇନାହିଁ । ଏହି ନ୍ୟାୟରେ ଓଡ଼ିଶାକୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରାଜ୍ୟ ପାହ୍ୟା ଦାବିକୁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଅଗ୍ରାହ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ଏହାର ବିକଳ୍ପ ଭାବେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ପଟ୍ଟନାୟକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଫୋକସ୍ ରାଜ୍ୟ ମାନ୍ୟତା ଦାବି ଉଠାଇଛନ୍ତି ।

ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କର ଏହି ଦାବିକୁ ଯଥାର୍ଥ ବୋଲି ଡ. ପାତ୍ର ରାଜ୍ୟସଭାରେ ପୁନର୍ବାର ଦର୍ଶାଇବା ସହ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଅବିଳମ୍ବେ ଏହା ଉପରେ ବିଚାର କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି ।