ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ/ଭୁବନେଶ୍ୱର: ନୂଆ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ସାମିଲ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ଫର୍ମ-୬କୁ ନେଇ ସୋମବାର ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଟିପ୍ପଣୀ ଆସିଛି। ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଫର୍ମ-୬ରେ କରାଯାଇଥିବା କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଅନୁମୋଦନ କରିନାହାନ୍ତି। ଏହା ସହିତ ଫର୍ମରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କିଏ କରିଥିଲା, ସେ ସମ୍ପର୍କିତ ରେକର୍ଡ ଦାଖଲ ହେଲେ ଅଦାଲତ ତାହା ଯାଞ୍ଚ କରିବେ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।
ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ, ବିଚାରପତି ଜୟମାଲା ବାଗଚୀ ଓ ବିଚାରପତି ଭି. ମୋହନାଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ଖଣ୍ଡପୀଠ ଏକ ମାମଲାର ଶୁଣାଣି କରୁଥିବା ବେଳେ ଏହି ଟିପ୍ପଣୀ ଦେଇଛନ୍ତି। ଆବେଦନରେ ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନର ଜ୍ଞାନେଶ କୁମାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନରଙ୍କ ସମ୍ମତି ବିନା ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଥିବା ଏବଂ ଭୋଟର ତାଲିକାର ବିଶେଷ ସଘନ ପୁନରୀକ୍ଷଣ (SIR) ସମୟରେ ଫର୍ମ-୬ରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଥିବା ଅଭିଯୋଗ ରହିଛି।
ବିବାଦର ଆରମ୍ଭ କେଉଁଠୁ?
ଫର୍ମ-୬ ହେଉଛି ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ନୂଆ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ସାମିଲ କରିବା ପାଇଁ ଆବେଦନପତ୍ର। SIR ସମୟରେ ଅନଲାଇନ୍ ଫର୍ମ-୬ ସହ ଏକ ଅତିରିକ୍ତ ଘୋଷଣାପତ୍ର ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିଲା। ଏଥିରେ ଆବେଦନକାରୀଙ୍କ ପୂର୍ବପୁରୁଷ କିମ୍ବା ପରିବାର ସମ୍ପର୍କିତ ତଥ୍ୟ ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ହୋଇଥିବା SIRର ଭୋଟର ତାଲିକା ସହ ସମ୍ପର୍କିତ ସୂଚନା ଦେବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା। ଏହି ଅତିରିକ୍ତ ଘୋଷଣାପତ୍ରକୁ ନେଇ ହିଁ ବିବାଦ ଉପୁଜିଛି।
ଅଭିଯୋଗକାରୀ ପକ୍ଷର ଯୁକ୍ତି ହେଉଛି, ଆଇନରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଫର୍ମରେ ଏପରି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବା ପାଇଁ ଯେଉଁ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆବଶ୍ୟକ, ତାହା ପାଳନ କରାଯାଇନାହିଁ। ଅନ୍ୟପଟେ, ନିର୍ବାଚନ କମିଶନର ମତ ହେଉଛି ଯେ ମୂଳ ଫର୍ମ-୬କୁ ବଦଳାଯାଇନାହିଁ; କେବଳ ବିଶେଷ ସଘନ ପୁନରୀକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଏକ ଅତିରିକ୍ତ ଘୋଷଣାପତ୍ର ଏଥିସହ ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିଲା।
ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ କ’ଣ କହିଥିଲା?
ଏହି ବିବାଦରେ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୬ରେ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଜାରି କରିଥିବା ପ୍ରେସ ବିବୃତି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ସେଥିରେ କମିଶନ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କହିଥିଲା—
“SIR ପାଇଁ ଫର୍ମ-୬ ସହ ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିବା ଘୋଷଣାପତ୍ରକୁ ମାନ୍ୟବର ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ସମର୍ଥନ କରିଛନ୍ତି।”
କମିଶନ ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଥିଲା ଯେ SIR ବାହାର ସମୟରେ ୧୯୬୦ ମସିହାର ନିର୍ବାଚକ ପଞ୍ଜୀକରଣ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରଚଳିତ ଫର୍ମ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ।
ତେବେ ଆଜି ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତିଙ୍କ ଟିପ୍ପଣୀ ପରେ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ କି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାବେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ଫର୍ମ-୬କୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଥିଲେ, ନା କୋର୍ଟର ପୂର୍ବ ରାୟରେ ଥିବା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଏହି ଅତିରିକ୍ତ ଘୋଷଣାପତ୍ର ସହ ସମ୍ପର୍କିତ କରିଥିଲା ? କଣ ପାଇଁ ସାରା ଦେଶକୁ ସୁପ୍ରିକୋର୍ଟଙ୍କ ରାୟ ବୋଲି କୁହାଯାଇ ବିଭ୍ରାନ୍ତ କରାଗଲା ??
ଆଗକୁ କ’ଣ ହୋଇପାରେ?
ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଫର୍ମ-୬କୁ ଅବୈଧ ଘୋଷଣା କରିନାହାନ୍ତି କିମ୍ବା ସମଗ୍ର SIR ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ବାତିଲ କରିନାହାନ୍ତି। ଅଦାଲତ ଏବେ ପରିବର୍ତ୍ତନର ପ୍ରକ୍ରିୟା, ଏହା କିଏ କଲା ଏବଂ ଏହାର ଆଇନଗତ ଆଧାର କ’ଣ—ତାହା ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ତେଣୁ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଦାଖଲ କରିବାକୁ ଥିବା ରେକର୍ଡ ଆଗାମୀ ଶୁଣାଣିରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ।
ଯଦି ଅଦାଲତ ରେକର୍ଡରୁ ଏହା ଜାଣିବାକୁ ପାଆନ୍ତି ଯେ ଫର୍ମ-୬ ସହ ଅତିରିକ୍ତ ଘୋଷଣାପତ୍ର ଯୋଡ଼ିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ନିୟମସମ୍ମତ ଥିଲା, ତେବେ ବିବାଦର ଗୋଟିଏ ଦିଗ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇପାରେ। ଅନ୍ୟପଟେ, ଯଦି ଆବଶ୍ୟକ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପାଳନ ହୋଇନଥିବା ପ୍ରମାଣିତ ହୁଏ, ତେବେ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବୈଧତା ନେଇ ଅଦାଲତଙ୍କୁ ନୂଆ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ।
ଏହି ମାମଲାର ଗୁରୁତ୍ୱ କେବଳ ଫର୍ମ-୬ରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଏହା ନିର୍ବାଚନୀ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ପ୍ରଶାସନିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି କେତେଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଆଯାଇପାରିବ, ଆଇନଗତ ଫର୍ମରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ କେଉଁ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆବଶ୍ୟକ ଏବଂ ନିର୍ବାଚନ ପରିଚାଳନାରେ ପାରଦର୍ଶିତା କିପରି ନିଶ୍ଚିତ ହେବ—ଏହି ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିଛି।
ତେଣୁ ଆଜିର ଟିପ୍ପଣୀକୁ ଫର୍ମ-୬ ବାତିଲ ହୋଇଗଲା ବୋଲି ଦେଖିବା ଠିକ୍ ହେବ ନାହିଁ। ବରଂ ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—ଫର୍ମ-୬ ସହ ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିବା ଅତିରିକ୍ତ ଘୋଷଣାପତ୍ରର ଆଇନଗତ ଆଧାର କ’ଣ ଏବଂ ତାହାକୁ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ପୂର୍ବ ରାୟର ସମର୍ଥନ ମିଳିଥିଲା ବୋଲି ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ କେଉଁ ଆଧାରରେ କହିଥିଲା। ଏହାର ଉତ୍ତର ଆସନ୍ତା ଶୁଣାଣି ଓ ଦାଖଲ ହେବାକୁ ଥିବା ରେକର୍ଡରୁ ହିଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ।
