ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଆଜି ଏପ୍ରିଲ୍ ୧, ୨୦୨୫ ତାରିଖରେ ଓଡ଼ିଶାର ଗଠନ ଦିବସକୁ ନେଇ ଏକ ଜୋରଦାର ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଏହି ଦିନଟିକୁ “ଉତ୍କଳ ଦିବସ” ନା “ଓଡ଼ିଶା ଦିବସ” ଭାବେ ପାଳିବା ଉପରେ ରାଜନୈତିକ ଓ ସାମାଜିକ ସ୍ତରରେ ତୀବ୍ର ମତଭେଦ ଦେଖାଦେଇଛି। ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଏକ୍ସରେ ଦେଶର ଶୀର୍ଷ ନେତାମାନଙ୍କ ଟୁଇଟ ଏହି ବିତର୍କକୁ ଆହୁରି ଉସ୍କାଇ ଦେଇଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ଓ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜନାଥ ସିଂହ “ଉତ୍କଳ ଦିବସ” ଲେଖି ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇଛନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମୋହନ ମାଝି, କେନ୍ଦ୍ର ଶିକ୍ଷାମନ୍ତ୍ରୀ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଦ୍ରୌପଦୀ ମୁର୍ମୁ “ଓଡ଼ିଶା ଦିବସ” ବ୍ୟବହାର କରିଛନ୍ତି। ଏହି ନାମକରଣର ଅସଙ୍ଗତି ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛି: କେଉଁଟି ଠିକ୍—ଉତ୍କଳ ଦିବସ ନା ଓଡ଼ିଶା ଦିବସ?
“ଉତ୍କଳ ଦିବସ” ହେଉଛି ସଠିକ୍ ନାମ, ଯାହା ଓଡ଼ିଶାର ଐତିହାସିକ ପରିଚୟ ଓ ଗୌରବର ପ୍ରତୀକ। ୧୯୩୬ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ୍ ୧ରେ ଓଡ଼ିଶା ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶ ଭାବେ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ଏହା “ଉତ୍କଳ” ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲା। ଏହି ନାମ ପ୍ରାଚୀନ କଳିଙ୍ଗ ଓ ଉତ୍କଳର ସାଂସ୍କୃତିକ ଏବଂ ଐତିହାସିକ ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ଧରି ରଖିଛି।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦି ନିଜ ଟୁଇଟରେ “ଉତ୍କଳ ଦିବସ” ଲେଖି ରାଜ୍ୟର ସଂସ୍କୃତି ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ଏହି ନାମର ଜାତୀୟ ଗ୍ରହଣୀୟତାକୁ ସ୍ଥାପନ କରୁଛି। ସେହିପରି ରାଜନାଥ ସିଂହ ମଧ୍ୟ “ଉତ୍କଳ ଦିବସ” ବ୍ୟବହାର କରି କଳିଙ୍ଗର ବୀରତ୍ୱ ଓ ସମୁଦ୍ରିକ ଇତିହାସକୁ ସ୍ମରଣ କରାଇଛନ୍ତି। ଏହା ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ପରମ୍ପରା ଓ ଗର୍ବକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରୁଛି।
କିନ୍ତୁ ଏହାର ବିପରୀତରେ, ମୋହନ ମାଝି “ଓଡ଼ିଶା ଦିବସ” ଲେଖି ଏକ ବିଭେଦମୂଳକ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି ବୋଲି ଅଭିଯୋଗ ଉଠିଛି। ମାଝିଙ୍କ ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ କେହି କେହି ରାଜନୈତିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସହ ଜଡ଼ିତ ମନେ କରୁଛନ୍ତି, ଯାହା ଓଡ଼ିଶାରେ ଐତିହାସିକ “ଉତ୍କଳ” ପରିଚୟକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବାର ଚେଷ୍ଟା ବୋଲି ସନ୍ଦେହ କରାଯାଉଛି। ଏହା ଜନମାନସରେ ବିଭାଜନ ଆଣିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।
ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଭାବେ, ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ, ଯିଏ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ନେତା ଭାବେ ରାଜ୍ୟର ସଂସ୍କୃତି ଓ ପରମ୍ପରା ପ୍ରତି ଗର୍ବ କରନ୍ତି, ସେ “ଓଡ଼ିଶା ଦିବସ” ଲେଖିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଟୁଇଟରେ ସେ ଓଡ଼ିଶାର ଶିକ୍ଷା ଓ ଶିଳ୍ପ ଉନ୍ନତିକୁ ଉଜାଗର କରିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ “ଉତ୍କଳ”ର ଐତିହାସିକ ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ଏଡ଼ାଇ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହା ତାଙ୍କ ସମର୍ଥକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିରାଶା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
ସେହିପରି ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଦ୍ରୌପଦୀ ମୁର୍ମୁ, ଯିଏ ଓଡ଼ିଆ ଝିଅ ଭାବେ ଦେଶର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦବୀରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ, ସେ “ଓଡ଼ିଶା ଦିବସ” ଲେଖି ପରମ୍ପରାକୁ ଭୁଲିଛନ୍ତି ବୋଲି ଅଭିଯୋଗ ଉଠିଛି। ତାଙ୍କ ଟୁଇଟରେ ସେ ଓଡ଼ିଶାର ଗର୍ବ ଓ ସମୃଦ୍ଧି କାମନା କରିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ “ଉତ୍କଳ”ର ପ୍ରାଚୀନ ଗୌରବକୁ ଉପେକ୍ଷା କରିବା ଓଡ଼ିଆ ଜନମାନସରେ ଆଲୋଚନାର ବିଷୟ ହୋଇଛି।
ଏକ୍ସରେ ଏହି ବିବାଦ ତୀବ୍ର ହୋଇଛି। ଜଣେ ବ୍ୟବହାରକାରୀ ଲେଖିଛନ୍ତି, “ଉତ୍କଳ ଦିବସ ହିଁ ଆମ ଇତିହାସ, ଓଡ଼ିଶା ଦିବସ ଏକ ରାଜନୈତିକ ଚାଲ।” ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ମୋହନ ମାଝିଙ୍କ ସମର୍ଥକମାନେ ଦାବି କରୁଛନ୍ତି ଯେ “ଓଡ଼ିଶା ଦିବସ” ଆଧୁନିକ ଓ ଅଧିକାରିକ ନାମ ଭାବେ ଗ୍ରହଣୀୟ।
ଏହି ବିବାଦରେ “ଉତ୍କଳ ଦିବସ” ହିଁ ଠିକ୍ ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ ହେଉଛି, କାରଣ ଏହା ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ପ୍ରାଚୀନ ପରିଚୟ ଓ ସଂଘର୍ଷର ପ୍ରତୀକ। ମୋହନ ମାଝିଙ୍କ “ଓଡ଼ିଶା ଦିବସ” ପ୍ରୟୋଗ ଏକ ବିଭେଦମୂଳକ ଚାଲ ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଉଛି, ଯାହା ରାଜ୍ୟରେ ଐକ୍ୟ ବଦଳରେ ବିଭାଜନ ଆଣିବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି।
