* ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ ପୋର୍ଟାଲରେ ନାହିଁ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ଯୋଡ଼ିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା
* ୨୭ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ବାଦ ପଡ଼ିଥିବା ଭୋଟରଙ୍କ ଅପିଲ୍ ମଧ୍ୟରେ ଡିଜିଟାଲ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ ବିଚାରପତିଙ୍କ ଉଦ୍ବେଗ
* ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଓ କଲିକତା ହାଇକୋର୍ଟ ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତିଙ୍କୁ ଅବଗତ କରାଯାଇଥିଲା
କୋଲକାତା: ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ଭୋଟର ତାଲିକାର ବିଶେଷ ସଘନ ପୁନରୀକ୍ଷଣ (SIR) କୁ ନେଇ ବିବାଦ ଥମିବାର ନାଁ ନେଉନାହିଁ। ଏବେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ବାଦ ପଡ଼ିଥିବା ଭୋଟରଙ୍କ ଅପିଲ୍ ଶୁଣାଣି ପାଇଁ ଗଠିତ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ନିର୍ବାଚନ କମିଶନର ଡିଜିଟାଲ୍ ପୋର୍ଟାଲକୁ ନେଇ ଗୁରୁତର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି। ‘ଦି ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍’ର ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ୧୯ଟି ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ରୁ ଏକାଧିକ ବିଚାରପତି ଅଗଷ୍ଟ ୧୧ର ବୈଠକରେ ପୋର୍ଟାଲର ବିଭିନ୍ନ ଅସୁବିଧାକୁ ଲିଖିତ ଭାବେ ରେକର୍ଡ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଏବଂ କଲିକତା ହାଇକୋର୍ଟର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତିଙ୍କ ନଜରକୁ ମଧ୍ୟ ଅଣାଯାଇଥିଲା।
ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ପୋର୍ଟାଲରେ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ ପକ୍ଷରୁ ଆବେଦନକାରୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷଙ୍କୁ ନୋଟିସ୍ ଦେବାର ସଠିକ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନାହିଁ।
ଆବେଦନକାରୀଙ୍କଠାରୁ ଅତିରିକ୍ତ ଦସ୍ତାବିଜ ମଗାଇଲେ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପୋର୍ଟାଲରେ ଗ୍ରହଣ କିମ୍ବା ସଂରକ୍ଷଣ କରିବାର ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନଥିବା ନେଇ ବିଚାରପତିମାନେ ଆପତ୍ତି ଉଠାଇଥିଲେ। ଏପରିକି ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ଭର୍ଚୁଆଲ୍ ଶୁଣାଣି କରିବାର ସୁବିଧା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତର ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି ବାଦ ପଡ଼ିଥିବା ଜଣେ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ ଯୋଡିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ, ସେହି ନାମକୁ ପୋର୍ଟାଲରେ ଯୋଡ଼ିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ନଥିବା। ଅର୍ଥାତ୍, ନ୍ୟାୟିକ ଆଦେଶରେ ଜଣେ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ପୁନଃ ଯୋଡ଼ିବା ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଡିଜିଟାଲ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ତାହାକୁ ସହଜରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିପାରୁନଥିବା ଅଭିଯୋଗ ରହିଛି। ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ର ରାୟର ନକଲ ଡାଉନଲୋଡ୍ କିମ୍ବା ପ୍ରମାଣିତ ନକଲ ପାଇବାର ସୁବିଧା ନଥିବା ନେଇ ମଧ୍ୟ ବିଚାରପତିମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଥିଲେ।
ଆବେଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ୟା
ଅନଲାଇନ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବ୍ୟତୀତ ଜିଲ୍ଲାପାଳ କିମ୍ବା ନିର୍ବାଚନ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ନିକଟରେ ଫିଜିକାଲ ଭାବେ ଦାଖଲ ହୋଇଥିବା ଅପିଲ୍କୁ ଡିଜିଟାଇଜ୍ କରି ପୋର୍ଟାଲରେ ଅପଲୋଡ୍ କରିବା ନେଇ ମଧ୍ୟ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ଗୁଡ଼ିକ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ଏଭଳି ଆବେଦନ ଠିକ୍ ଭାବେ ଡିଜିଟାଇଜ୍ ନହେଲେ, ଆବେଦନକାରୀଙ୍କ ମାମଲା ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିକ୍ ଭାବେ ପହଞ୍ଚିବ ନାହିଁ ଏବଂ ଏହାର ପରିଣାମରେ ଅନ୍ୟାୟ ହୋଇପାରେ ବୋଲି ବିବରଣୀରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଥିଲା।
ବିଶେଷ କଥା ହେଉଛି, ଏହି ସମସ୍ୟା ସମ୍ପର୍କରେ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଅବଗତ ନଥିଲା ବୋଲି କହିବାର ସୁଯୋଗ ନାହିଁ। ଅଗଷ୍ଟ ୧୧ର ବୈଠକରେ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ ବିଚାରପତିମାନେ ଏହାକୁ ରେକର୍ଡ କରିବା ସହ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଓ କଲିକତା ହାଇକୋର୍ଟର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତିଙ୍କୁ ଜଣାଇଥିଲେ। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ମେ’ ୨୨ରେ ଜଣେ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ ବିଚାରପତି ମଧ୍ୟ ନୋଟିସ୍ ଜାରି ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନଥିବା ନେଇ କଲିକତା ହାଇକୋର୍ଟର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତିଙ୍କୁ ଚିଠି ଲେଖିଥିଲେ।
ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସୀମା ଖାନ୍ନାଙ୍କ ଭୂମିକା କ’ଣ?
ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନର ସମଗ୍ର ଡିଜିଟାଲ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମ୍ପର୍କିତ ବଡ଼ ବିବାଦରୁ ଅଲଗା କରି ଦେଖିହେବ ନାହିଁ। ସୀମା ଖାନ୍ନା ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କ ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ (ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତି) ଭାବେ କମିଶନର ଡିଜିଟାଲ୍ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହ ଜଡ଼ିତ ଅଛନ୍ତି। ଇସିଆଇନେଟ୍ ଓ ନିର୍ବାଚନୀ ତଥ୍ୟ ପରିଚାଳନା ସମ୍ପର୍କିତ ବିବାଦରେ ତାଙ୍କ ନାମ ପୂର୍ବରୁ ଆସିଛି।
‘ଦି ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍’ର ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୩ର ଏକ ଇନଭେଷ୍ଟିଗେଟିଭ ରିପୋର୍ଟରେ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନର ଦୁଇଜଣ କମିଶନର—ସୁଖବୀର ସିଂହ ସନ୍ଧୁ ଓ ବିବେକ ଯୋଶୀ—ନିର୍ବାଚନୀ ତଥ୍ୟ ପରିଚାଳନା ସଫ୍ଟୱେରରେ କ୍ଷେତ୍ରସ୍ତରୀୟ ନିର୍ବାଚନ ପଞ୍ଜୀକରଣ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଅଧିକାର ଓ ପ୍ରବେଶକୁ ନେଇ ଆପତ୍ତି ଉଠାଇଥିବା ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା। ଏହି ବିବାଦରେ ସୀମା ଖାନ୍ନାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବ୍ୟବସ୍ଥା ନେଇ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଥିଲା। ତେବେ ଏସବୁ ଅଭିଯୋଗ ଓ ଆପତ୍ତିକୁ କେବଳ ତଥ୍ୟ ଭାବେ ନୁହେଁ, ବରଂ କମିଶନ ଭିତରେ ଉଠିଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ ଭାବେ ଦେଖିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଏହି ବିବାଦ ମଧ୍ୟରେ ଅକ୍ଟୋବର ୫ରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏକ ଅଲଗା ମାମଲାରେ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନକୁ ନୋଟିସ୍ ଜାରି କରିଛନ୍ତି। ଏହି ମାମଲାରେ ସୀମା ଖାନ୍ନାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ପକ୍ଷ ଭାବେ ନୋଟିସ୍ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହାର ଅର୍ଥ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ କୌଣସି ଦୋଷ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି ବୋଲି ନୁହେଁ; ବରଂ ମାମଲାରେ ତାଙ୍କ ପଦ ଓ ଦାୟିତ୍ୱ ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ପକ୍ଷ କରାଯାଇଛି।
୨୭ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଭୋଟରଙ୍କ ମାମଲା
ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର SIRରେ ‘ଯୁକ୍ତିଗତ ଅସଙ୍ଗତି’ ଏବଂ ‘ମ୍ୟାପ୍ ହୋଇନଥିବା’ ମାମଲା ଆଧାରରେ ପ୍ରାୟ ୬୦.୦୬ ଲକ୍ଷ ଭୋଟରଙ୍କ ମାମଲା ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଯାଞ୍ଚ ପରେ ପ୍ରାୟ ୨୭.୧୬ ଲକ୍ଷ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ବାଦ ପଡ଼ିଥିଲା। ଏହି ଭୋଟରମାନଙ୍କୁ ଅପିଲ୍ର ସୁଯୋଗ ଦେବା ପାଇଁ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପରେ ୧୯ଟି ଏକ ସଦସ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଅପିଲ୍ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା।
ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୮ରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଦାଖଲ କରିଥିବା ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ମୋଟ ୩୮.୩୧ ଲକ୍ଷ ଅପିଲ୍ ଦାଖଲ ହୋଇଥିଲା। ଏଥିରୁ ୨୨.୨୧ ଲକ୍ଷ ଅପିଲ୍ ବାଦ ପଡ଼ିଥିବା ଭୋଟରମାନେ ନିଜ ନାମ ଯୋଡ଼ିବା ପାଇଁ କରିଥିଲେ। ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୦ ସୁଦ୍ଧା ମାତ୍ର ୧.୨୬ ଲକ୍ଷ ଅପିଲ୍ର ଫଇସଲା ହୋଇଥିବା କମିଶନ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲା।
ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ ନ୍ୟାୟିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ବିଶ୍ୱସନୀୟତାକୁ ନେଇ
ଏହି ଘଟଣାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—ଯେଉଁ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ବାଦ ପଡ଼ିଛି, ସେମାନଙ୍କୁ ଅପିଲ୍ କରିବାର ଅଧିକାର ଦିଆଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଅଧିକାର ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଡିଜିଟାଲ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଭାବେ କାମ କରୁଛି କି ନାହିଁ !!
କାରଣ ନୋଟିସ୍ ଜାରି କରିବା, ପ୍ରମାଣ ଗ୍ରହଣ କରିବା, ଶୁଣାଣି କରିବା, ରାୟର ନକଲ ଦେବା ଏବଂ ନ୍ୟାୟିକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପରେ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ଯୋଡ଼ିବା—ଏସବୁ ଯଦି ଏକ ଡିଜିଟାଲ୍ ପୋର୍ଟାଲରେ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ତେବେ ସମଗ୍ର ଅପିଲ୍ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଗତି ଓ ପ୍ରଭାବଶୀଳତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିବା ସ୍ୱାଭାବିକ।
ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ର ଅଭିଯୋଗ ନୂଆ ନୁହେଁ, ଏବଂ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଓ କଲିକତା ହାଇକୋର୍ଟ ମଧ୍ୟ ଏହି ସମସ୍ୟା ବିଷୟରେ ଅବଗତ ଥିବା ରେକର୍ଡରୁ ଜଣାପଡ଼ୁଛି। ଏବେ ନଜର ରହିବ—ଏହି ପ୍ରଯୁକ୍ତିଗତ ବାଧା କେତେ ଶୀଘ୍ର ଦୂର ହେଉଛି ଏବଂ ବାଦ ପଡ଼ିଥିବା ଭୋଟରଙ୍କ ଅପିଲ୍ରେ ପ୍ରକୃତ ନ୍ୟାୟିକ ସୁଯୋଗ କିପରି ନିଶ୍ଚିତ ହେଉଛି।
ଉପର ଘଟଣା ପ୍ରମାଣିତ କରୁଛି – ସମସ୍ତେ ସବୁ ଜାଣିଛନ୍ତି। ନ ଜାଣିବାର ଅଭିନୟ କରୁଛନ୍ତି। ତାରିଖ ପରେ ତାରିଖ ଗଡୁଛି। ଆଉ ଏଥିରୁ କେହି ତ ଫାଇଦା ଉଠାଉଛି ନିଶ୍ଚିତ !!
